หัวเชื้อจุลินทรีย์ EM และวิธีทำหัวเชื้อ EM

1402

หัวเชื้อจุลินทรีย์ EM หรือเรียกสั้นๆ หัวเชื้อ EM เป็นกลุ่มของเชื้อจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพสำหรับกระบวนการหมักอินทรีย์วัตถุ จนเกิดการปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาให้แก่พืชได้รวดเร็วขึ้น

advertisement

หัวเชื้อจุลินทรีย์ EM ถูกคิดค้นขึ้นครั้งแรกจากผู้เชี่ยวชาญทางด้านพืชสวน เมื่อปี พ.ศ. 2526 โดย Dr. Teruo Higa แห่งมหาวิทยาลัยริวคิว ประเทศญี่ปุ่น และถูกนำเข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทยครั้งแรก โดย ศาสตราจารย์วาคุกามิ

ลักษณะทั่วไปของหัวเชื้อจุลินทรีย์ EM
– ประกอบด้วยจุลินทรีย์ที่ช่วยในการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุมากกว่า 80 ชนิด ที่มีประสิทธิภาพเร่งการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุ
– เป็นของเหลวสีน้ำตาลดำ คล้ายสีน้ำปลา มีกลิ่นเปรี้ยว มีรสอมหวาน และมีกลิ่นหอม
– มีส่วนผสมของวัสดุอินทรีย์ที่ย่อยสลายแล้วพวกแป้ง และน้ำตาล เช่น กากน้ำตาล และรำข้าว เป็นต้น
– ไม่มีการปนเปื้อนของสารเคมีอันตราย
– ไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ และสิ่งแวดล้อม

em1

ขอบคุณภาพจาก chiangrai-ems.com

ประโยชน์หัวเชื้อจุลินทรีย์ EM
1. ใช้รดโคนต้นไม้ และแปลงผัก ชึ่งจะช่วยย่อยสลายอินทรีย์วัตถุในดิน ทำให้ปลดปล่อยแร่ธาตุออกมาให้แก่พืชได้เร็วขึ้น
2. ใช้ในด้านการปศุสัตว์
– ใช้ทำความสะอาดลำตัวสัตว์
– ใช้ลดกลิ่นบริเวณคอกหรือลานเลี้ยงสัตว์
– ใช้หมักอาหารหยาบ เช่น ฟางข้าวหรือหญ้า เพื่อนำไปเลี้ยงโค กระบือ
– ใช้ผสมในอาหารสัตว์ของโค กระบือ เพื่อเร่งการย่อยในกระเพาะอาหาร
3. ช่วยบำบัดน้ำเสีย และกำจัดกลิ่นน้ำเสีย
5. ช่วยแปรสภาพขยะให้เป็นปุ๋ย ด้วยการเทราดบนกองขยะ หรือ ใช้หมักขยะให้เป็นปุ๋ย
6. ช่วยป้องกันการเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อโรคในดินบนแปลงเกษตร ด้วยการฉีดพ่นก่อนการไถพรวนดิน
7. ช่วยป้องกันแมลง และพาหะนำโรค ทั้งในแปลงเกษตร และในฟาร์มประศุสัตว์

วิธีทำหัวเชื้อ EM
สูตรที่ 1
วัสดุ และส่วนผสม
– กากน้ำตาล 5 ลิตร
– น้ำมะพร้าว 2 ลูก
– น้ำสะอาด 25 ลิตร
– สับปะรดสุก 5 หัว
– ถังพลาสติก พร้อมฝาปิด 40 ลิตร 1 ใบ

วิธีการทำ
– หั่นสับปะรดให้เป็นชิ้นเล็กๆ
– นำสับปะรด น้ำมะพร้าว กากน้ำตาล และน้ำผสมรวมกันในถัง
– คลุกเคล้าส่วนประกอบให้เข้ากัน แล้วปิดฝานำพักไว้ในที่ร่ม
– คลุกกลับส่วนผสมทุกๆ 2 วัน/ครั้ง นาน 1อาทิตย์
– หมักไว้นาน 1-2 เดือน ก็จะได้หัวเชื้อจุลินทรีย์

สูตรที่ 2
วัสดุ และส่วนผสม
– กากน้ำตาล 5 ลิตร
– น้ำสะอาด 20 ลิตร
– เศษผัก 10 กก.
– ถังพลาสติก พร้อมฝาปิด 40 ลิตร 1 ใบ

วิธีการทำ
– หั่นเศษผักให้เป็นชิ้นเล็กๆ
– นำเศษผัก กากน้ำตาล และน้ำผสมรวมกันในถัง
– ขั้นตอนต่อไปคล้ายกับสูตรที่ 1

em

วิธีขยายหัวเชื้อจุลินทรีย์
วิธีขยายหัวเชื้อจุลินทรีย์ ทำได้โดยนำหัวเชื้อจุลินทรีย์ 1 ส่วน ประมาณ 100 ซีซี ผสมกับกากน้ำตาล 2 ลิตร และน้ำสะอาด 20 ลิตร แล้วหมักทิ้งไว้ในถังปิดสนิท นาน 7-14 วัน ก็สามารถนำไปใช้พ่นหรือราดในแปลงเกษตรได้

วิธีการใช้เชื้อจุลินทรีย์ EM
1. พืชผักทางการเกษตร
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้วมาผสมกับน้ำ 100 เท่า (น้ำเชื้อ EM 1 ลิตร กับน้ำ 100 ลิตร ) ฉีดพ่นหรือรดแปลงผักทุก 1-2 สัปดาห์/ครั้ง
– นำน้ำเชื้อ EM ผสมกับน้ำในอัตราข้างต้น นำไปราดหรือรดโคนไม้ผล หรือ นำไปฉีดพ่นทรงพุ่มไม้ผลในระยะแตกใบ และระยะออกดอก

2. การประมง
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้ว ราดเทใส่บ่อเลี้ยงกุ้งหรือเลี้ยงปลา อัตรา 100 ลิตร/บ่อ 1 ไร่ ซึ่งจะช่วยลดค่า BOD หรือความสกปรกในน้ำ ทำให้น้ำสะอาดขึ้น รวมถึงช่วยต้านเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อโรคในสัตว์น้ำได้

3. ปศุสัตว์หรือการเลี้ยงสัตว์
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้วมาคลุกผสมกับอาหารสัตว์ที่ให้แก่โค กระบือ อัตรา 1 ลิตร/อาหาร 10 กิโลกรัม ซึ่งจะช่วยเพิ่มเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ในกระเพาะรูเมน และเร่งอัตราการย่อยอาหาร
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้ว ผสมรวมกับอาหารหยาบของโค กระบือ เพื่อหมักอาหารหยาบ เช่น ฟางข้าว หญ้าอาหารสัตว์ ก่อนนำมาเลี้ยง ซึ่งจะช่วยย่อยอาหารหยาบให้รวดเร็วขึ้น
– นำน้ำเชื้อ EM 1 ลิตร ที่ขยายแล้ว ผสมกับน้ำ 100 ลิตร ล้างทำความสะอาดตัวสัตว์ ซึ่งจะช่วยป้องกันแมลงตัวห้ำ และแมลงดูดเลือดที่จะมาเกาะบนตัวสัตว์
– นำน้ำเชื้อ EM 1 ลิตร ที่ขยายแล้ว ผสมกับน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นบริเวณคอกสัตว์ ซึ่งจะช่วยย่อยสลายซากพืชหรือมูลสัตว์ทำให้กลิ่นเหม็นลดลง

4. ด้านสิ่งแวดล้อม
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้ว เทราดในบ่อบำบัดน้ำเสีย อัตรา 10 ลิตร/น้ำเสีย 10 ลบ.ม ซึ่งจะช่วยย่อยสลายความสกปรกให้รวดเร็วขึ้น ทำให้ค่า BOD ในน้ำลดลง
– นำน้ำเชื้อ EM ที่ขยายแล้ว เทราดในส้วม รางระบายน้ำ หรือ ท่อระบายน้ำ ซึ่งจะช่วยย่อยสลายสิ่งสกปรก และช่วยลดกลิ่นเหม็น

การเก็บรักษา และข้อพึงระวัง
– ไม่สามารถทนต่อยาปฏิชีวนะ ยาฆ่าเชื้อ และสารเคมี จึงห้ามผสมสารเหล่านี้
– เก็บในภาชนะที่ปิดสนิท ไม่ให้อากาศเข้า
– หลีกเลี่ยงการเก็บหรือวางทิ้งไว้บริเวณแดดส่องถึงหรือใกล้แหล่งความร้อนต่างๆ
– มีอายุสามารถเก็บไว้ได้นาน 8-12 เดือน ภายใต้อุณหภูมิปกติ และอยู่ในที่ร่ม
– หากมีการแบ่งใช้ ต้องปิดฝาภาชนะบรรจุให้สนิททุกครั้ง
– หากพบน้ำหัวเชื้อจุลินทรีย์มีสีดำ และส่งกลิ่นเหม็นเน่า แสดงว่าเชื้อจุลินทรีย์ได้ตายหมดแล้ว ไม่สามารถนำไปใช้ได้

advertisement